വയനാട്ടിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ജൈനക്ഷേത്രം

സുൽത്താൻ ബത്തേരിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ജൈനക്ഷേത്രം കേരളത്തിലെ നിരവധി ജൈനക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പൗരാണികമായ ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പൂർണമായും പാറ കല്ലുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാണ് ജൈന ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ജൈനമതം ഇന്ന് പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വംശനാശം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കേരളത്തിലുടനീളം വ്യാപിച്ച ജൈന ഭരണാധികാരികൾ വാണിജ്യകാര്യങ്ങളും നിയന്ത്രിച്ചുപോന്നിരുന്നു,എന്നാൽ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വയനാട്ടിലും എറണാകുളത്തും രണ്ട് ജില്ലകളിൽ മാത്രമാണ് ജൈനമതം നിലവിലുള്ളത്. വയനാട്ടിലെ ജൈനരുടെ എണ്ണം 2000-ത്തിൽ താഴെയാണ്.ഒരു കാലത്ത് വയനാട്, നിഗിരി, കർണാടകത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ഇവിടങ്ങളിൽ ധാരാളമായി ജൈന മതക്കാരെ കണ്ടുപോന്നിരുന്നു . വയനാട് ജില്ലയിലെ ജൈനമതക്കാരുടെ പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗം കൃഷിയായിരുന്നു. വരുമാനം കുറഞ്ഞതോടെ പലരും കൃഷി ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റു മേഖലകളിലേക്ക് ചേക്കേറി. വയനാട്ടിലെ ജൈനമതവിശ്വാസികളായ യുവാക്കളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ജോലിതേടി ബെംഗളൂരുവിലേക്കും കർണാടകയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്കും പോയതായി രേഖകൾ കാണിക്കുന്നു .

ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മഗധയിലെ ക്ഷാമകാലത്ത്, തന്റെ ഗുരു ഭദ്രബാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ ഏകദേശം 12000 ജൈനന്മാരുമായി കർണാടകയിലെ ശ്രാവണബലഗോളയിലെത്തി. കൊങ്കണികൾ മഗധയിൽ നിന്ന് ഇവർ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്കും കുടിയേറിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. കൊങ്കണം എന്നാൽ ഗംഗയിൽ നിന്ന് വന്നവരുടെ നാട് എന്നാണ്. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോലും കർണാടക 'കൊങ്കണം' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. വിവിധ ചിന്തകർ ജൈനമതത്തെ കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രചരിപ്പിച്ചു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജൈനമതം കേരളത്തിൽ അധികാരത്തിൽ വന്നു. ശ്രാവണബലഗോളയിൽ നിന്ന് ആറ് ദിവസം കാൽ നടയായി യാത്രചെയ്‌താൽ വയനാട്ടിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും . അതിനാൽ, ജൈനർ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ വയനാട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു . ജൈനമതക്കാർ ഇപ്പോഴും കന്നഡ ഭാഷയാണ് അവരുടെ വീടുകളിലും ആചാരങ്ങളിലും മാതൃഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ജൈനരുടെ ആചാരങ്ങളിൽനിന്നും  കന്നട ഭാഷയെ ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല .

ജൈന സംസ്‌കാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി തിരുശേഷിപ്പുകൾ വയനാട്ടിൽ ഉണ്ട്. കൽപ്പറ്റ, മാനന്തവാടി, വരദൂർ, പുത്തനങ്ങാടി, വെണ്ണിയോട്, അർച്ചുകുന്ന്, പുതിയിടം, പാലുകുന്ന് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളും ജൈന മതവും കാണാൻ കഴിയുന്നു . പുരാതന കാലം മുതൽ നിരവധി കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും ഇവർ  ഇവിടങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവയെല്ലാം കാർഷിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.

800 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളെ ബസ്തി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരു തടി പോലുമില്ലാതെ പൂർണ്ണമായും കല്ലിലാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാലക്രമേണ തകർക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു . പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ യുദ്ധകാലത്ത്, സൈനികർ വെടിമരുന്ന് സൂക്ഷിക്കാൻ ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, അതിനാൽ ആണ് വയനാടിന് സുൽത്താന്റെ ബാറ്ററി എന്ന പേര് വന്നതും അത് പിന്നീട് സുൽത്താൻ ബത്തേരിയായി മാറിയതും . അതിനൊക്കെമുൻപ് സുൽത്താൻ ബത്തേരി ഗണപതിവട്ടം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. യുദ്ധസമയത്ത് ബത്തേരിയിൽ നിന്ന് ജൈനമതം മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് പോയിരിക്കാം എന്നത് തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത വസ്തുതയാണ് .

ഹൊയ്‌സാല വിജയനഗർ ശൈലിയിലാണ് ജൈന ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജൈനക്ഷേത്രം നിലവിൽ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കീഴിലാണ്. മഹാവീരജയന്തി ദിനത്തിൽ അഭിഷേക പൂജ നടത്താൻ വയനാട്ടിലെ ജൈനമത വിശ്വാസികൾ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടുന്നു. വയനാട്ടിലെ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഹൊയ്സാല രാജാക്കന്മാരുടെ കാലത്ത് നിർമ്മിച്ചതാണ്. അതിനാൽ, മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളും കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതായി കാണാൻ കഴിയുന്നു .

ദേശീയ പാത 766 നടുത്തായി തല ഉയർത്തി ജൈന ക്ഷേത്രം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. കാലങ്ങളായി ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായിരുന്ന ഈ ശിൽപ സൗന്ദര്യ പുരാതന ക്ഷേത്രം പിന്നീട് ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള നിർമിതിയായി പുരാവസ്തു വകുപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ ഇടപെടൽ ഈ ചരിത്ര നിർമിതി നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോകുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു . വലിയ കരിങ്കൽ പാളികൾ പാകിയ വിശാലമായ നടപ്പാത ക്ഷേത്രമുറ്റത്തേക്ക് നയിക്കുന്നുണ്ട്.നിർമ്മാണത്തിനായി പൂർണ്ണമായും വലിയ പാറകളും തൂണുകളും ഉപയോഗിച്ചു. കരിങ്കൽ തൂണുകളിലും കൽപ്പടവുകളിലും നിരവധി കൊത്തുപണികൾ കാണാം. ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ‘സർപ്പബന്ധം’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചിത്രത്തിൽ രസകരമായ  രഹസ്യങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞു കിടപ്പുണ്ട് .ഈ ശിലാനിർമിതികൊപ്പം മറ്റ് നിരവധി കൊത്തുപണികളും മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങളും നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും. പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് മുന്നിൽ മേൽക്കൂരയില്ലാത്തതും തൂണുകളാൽ അതിരിടുന്നതുമായ ഒരു പ്രാർത്ഥനാ ഹാൾ ഉണ്ട്. കൽത്തൂണുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വരാന്തയും നമുക്കിവിടെ കാണാം . അതിനു ചുറ്റും നിൽക്കുമ്പോൾ മനസ്സിൽ ചരിത്രസ്മരണകൾ നിറയും. ഒപ്പം വയനാട്ടിൽ മഹത്തായ ഒരു നിർമ്മാണ രീതി നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന അറിവും നമ്മിൽ എത്തിച്ചേരും . സന്ദർശകർക്ക് ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാനും പ്രത്യേകം അനുഭവിക്കാനും ജൈന ഷേത്രത്തിന് കഴിയുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്

 ഏഴ് മലകൾ ചേർന്ന പ്രദേശമാണ് ഏഴിമല 

കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഏഴിമല. 

പയ്യന്നൂർ ടൗണിനോട് ചേർന്നുള്ള രാമന്തളി പഞ്ചായത്തിലാണ് ഏഴിമല സ്ഥിതി ചെയ്‌യുന്നത്‌. . കണ്ണൂരിലെ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിൽ ഒന്നായ  പയ്യന്നൂർ ജില്ലയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തും , കാസർകോട് ജില്ലയോട് വളരെ അടുത്തുമാണ് ഏഴിമല . സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 286 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഏഴിമല കുന്ന്. ചരിത്രപരമായ മൂല്യങ്ങൾക്കും ഈ സ്ഥലം പ്രശസ്തമാണ്.

പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചോള-ചേര യുദ്ധങ്ങളിലെ യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഏഴിമല.  പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലെ മൂഷിക രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഏഴിമലയെന്ന് ചരിത്രം പറയുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തിന് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത , അത് ഏഴിമലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന "ഇന്ത്യൻ നേവൽ അക്കാദമി" ആണ്. മൌണ്ട് ഡെലി ലൈറ്റ് ഹൗസും പ്രശസ്തമായ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രവും ഏഴിമലയിൽ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ പ്രശസ്ത ശില്പിയായ കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ ആണ് ഹനുമാൻ പ്രതിമക്ക് പിന്നിലുള്ള കലാകാരൻ . എലിമല, മൂഷിക ശൈലം, സപ്ത ശൈലം എന്നീ പേരുകളിലും ഏഴിമല  കുന്നുകൾ അറിയപ്പെടുന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാർ ഈ കുന്നിന് മോണ്ടെ ഡി എലി എന്ന് പേരിട്ടു. കൂടാതെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ മൗണ്ട് ഡെല്ലി, മൗണ്ട് ഡില്ലി, ഡെലിൻ അല്ലെങ്കിൽ മൗണ്ട് എലി എന്നും ഏഴിമലയെ വിശേഷിപ്പിച്ചു . ഇവിടെ കാണുന്ന  ഹനുമാൻ പ്രതിമക്ക് ചേർന്ന് തന്നെ ഒരു ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രവും കാണാനാവുന്നു . ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസമായ രാമായണവുമായി ശക്തമായ ബന്ധമുണ്ട് എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത് . രാമ-രാവണയുദ്ധ സമയത്തു   ലക്ഷ്മണനെ  ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ  ഹിമാലയ പർവതത്തിൽ നിന്നും മൃത സഞ്ജീവനിയുമായി തിരികെ വരുമ്പോൾ  ഹനുമാന്റെ കൈയ്യിൽ നിന്നും മൃത സഞ്ജീവനി മലയുടെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം താഴേക്ക് പതിക്കുകയും പയ്യന്നൂർ-രാമൻ തളി തീരദേശത്തിന് സമീപം ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി വീഴുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയാണ് ഏഴിമല രൂപം കൊണ്ടതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.  ഏഴിമലയിൽ ഇപ്പോഴും ഹനുമാന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ ശ്രീബുദ്ധൻ  ഏഴിമല സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും  വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എട്ടിക്കുളം ബീച്ച് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ഏഴിമല ബീച്ച് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ബീച്ചുകളിൽ ഒന്നാണ്. എണ്ണമറ്റ  ഈന്തപ്പനത്തോട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും തെങ്ങുകളാൽ സമൃദ്ധമായതുമായ  കടൽത്തീരത്തിന് അതുല്യമായ സൗന്ദര്യമാണുള്ളത് . ഓരോ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിന് വിനോദസഞ്ചാരികളും  ബീച്ച് പ്രേമികളും സന്ദർശിക്കുന്ന ഈ ചരിത്ര പ്രദേശം  നല്ലൊരു അനുഭവം കാഴ്ചക്കാർക്കു സമ്മാനിക്കുന്നു. ഇവിടെനിന്നുള്ള  സൂര്യാസ്തമയ-  ഉദയ കാഴ്ചകൾ  യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫോട്ടോ പ്രേമികൾക്ക് അനുയോജ്യമായ തരത്തിൽ ഉള്ളതാണ്.  കടൽത്തീരത്തിന്റെ മറ്റൊരു മനോഹരഭാഗം, എല്ലായിടത്തും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ശിൽപങ്ങളുള്ള കൽത്തൂണുകളാണ്, അവ ശ്രദ്ധേയമായ കാഴ്ച പകര്ന്നു നൽകുന്നു . വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നതിനായി  എല്ലാവരും കടലിനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ മനോഹര പ്രദേശത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു . മൂന്നുവശവും കടലിനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഏഴിമലയ്ക്ക് ഇന്ത്യൻ നാവിക സേനയുടെ ഭൂപടത്തിൽ ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. കേന്ദ്ര പ്രതിരോധസെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കെ.പി. അച്യുതമേനോനാണ് നാവികഅക്കാദമിക്കുവേണ്ടി ഏഴിമല തിരഞ്ഞെടുത്തത്[3]. ഇന്ത്യൻ പടക്കപ്പലായ ഐ.എൻ.എസ് സാമൂരിൻ ഇവിടെ നിന്നാണ് കടലിലേക്ക് ഇറക്കിയത്. ഇത് ഏഴിമല നാവിക അക്കാദമിയുടെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഒന്നാം ഘട്ടം കുറിച്ചു. നാവിക അക്കാദമി 2009 ജനുവരി 08-ന് പ്രധാനമന്ത്രി രാജ്യത്തിന് സമർപ്പിച്ചു.

മുസ്ലീം നവോദ്ധായകനായിരുന്ന ഷെയ്ഖ് അബ്ദുൾ ലത്തീഫിന്റെ ഭൌതീകാവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നു വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന മോസ്ക് ഇവിടെയുണ്ട്. ദുർല്ലഭമായ ഔഷധ ചെടികൾ ഏഴിമലയിലുണ്ട്. ഏഴിമലയിലെ മൗണ്ട് ഡെലി വിളക്കുമാടം (ലൈറ്റ് ഹൌസ്) പുരാതനവും പ്രശസ്തവുമാണ്. ഇന്ത്യൻ നേവി സംരക്ഷിക്കുന്ന ഇവിടെ പ്രവേശനം നിയന്ത്രിതമാണ്. കടൽത്തീരത്തെ മണ്ണ് ഒരു പ്രത്യേക നിറമുള്ളതാണ്. ഇവിടെ കടലിന് മറ്റുപ്രദേശങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് നീലിമ കൂടുതലാണ്. എട്ടിക്കുളം കടൽത്തീരത്തു് ഡോൾഫിനുകളെ കാണാൻ കഴിയും

.

ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതം

 മലനിരകളിലൂടെ കാനനയാത്ര നടത്താനുള്ള  മനോഹരമായ സ്ഥലം.

ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതം

നിരവധി നദികൾ ആയതിനാലാണ് ആറളത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചത്. പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ നീരുറവകളാൽ സമ്പന്നമാണ് ആറളം.

 മലനിരകളിലൂടെ കാനനയാത്ര നടത്താനുള്ള അതിലും മനോഹരമായ സ്ഥലമാണ് ആറളം. കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഏക വന്യജീവി സങ്കേതമാണ് ആറളം. കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 60 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ഇക്കോടൂറിസം കേന്ദ്രം. തെക്ക് ചീങ്കണ്ണി നദി, കിഴക്ക് കർണാടകയിലെ ബ്രഹ്മഗിരി കുന്നുകൾ, പടിഞ്ഞാറ് ആറളം ഫാം, വടക്ക് കണ്ണൂർ ഡിവിഷനിലെ വനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അതിരിടുന്ന ആറളം ഏതൊരു പ്രകൃതി സ്നേഹിയും തീർച്ചയായും സന്ദർശിക്കേണ്ട സ്ഥലമാണ്. ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ എത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പൈനാപ്പിൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഫാമുണ്ട്. 

ഇതൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമല്ല. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വികസനത്തിന്റെയും കാർഷിക സമൃദ്ധിയുടെയും സന്ദേശവുമായി ആറളം ഫാം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന് ഒരു കവചം പോലെയാണ്. കൃഷിയിലും കാർഷിക വൈവിധ്യത്തിലും താൽപ്പര്യമുള്ളവർക്ക് ഫാം സന്ദർശിക്കാം. തെങ്ങ്, കശുവണ്ടി, കൊക്കോ, പൈനാപ്പിൾ, കുരുമുളക്, റബ്ബർ, മാങ്ങ തുടങ്ങിയ നാണ്യവിളകളുടെ ആവാസകേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഫാം. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന അപൂർവ ജൈവവൈവിധ്യങ്ങളുടെ കലവറയാണ് ആറളം.

 കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 54 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ഇക്കോ ടൂറിസം സെന്റർ. കോഴിക്കോട് നിന്ന് തലശ്ശേരി-കൂത്തുപറമ്പ് വഴി ആറളത്ത് എത്താം. ഇരുപത്തഞ്ചിലധികം ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ, ഇരുന്നൂറിലധികം ഇനം പക്ഷികൾ, രാജവെമ്പാല, മൂർഖൻ, ആന, കടുവ, കുരങ്ങ് എന്നിവയെല്ലാം ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ സമ്പന്നമാണ്. വളപട്ടണം നദിയുടെ പ്രധാന കൈവഴിയായ ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴ ഉൾപ്പെടെ ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി തോടുകളും അരുവികളും വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ ജലാശയങ്ങളിലൊന്നായ ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴ ആറളത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുകൂടി ഒഴുകുന്നു. വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഈ വന്യജീവി സങ്കേതം. ശൈത്യകാലത്ത് ഇവിടെ ദേശാടനം നടത്തുന്ന ചിത്രശലഭങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മടിത്തട്ടിൽ പെറ്റുപെരുകുകയും മഴക്കാലത്തിന് മുമ്പ് ചിത്രശലഭങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളെ പഠിക്കാനും അറിയാനും ഈ സമയം നമുക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുത്താം. ഗരുഡ ശലഭം, രത്ന നീലി തുടങ്ങിയ 200-ലധികം ചിത്രശലഭങ്ങളെ ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിന്ന് മീൻമുട്ടി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലേക്കുള്ള 15 കിലോമീറ്റർ ജീപ്പ് യാത്രയാണ് ഏറ്റവും ആകർഷകമായ കാര്യം.

 ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള കുറ്റിക്കാടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളും കടന്നുള്ള യാത്ര ഏവരുടെയും മനം കവരും. മുളങ്കാടിനും കാട്ടരുവികൾക്കും നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള മരങ്ങളുടെ ശിഖരങ്ങൾക്കും അവയുടെ കൂടുകൾക്കുമിടയിലൂടെയുള്ള യാത്ര നമുക്ക് നല്ല അന്തരീക്ഷവും മനഃപാഠമായ അനുഭവവും നൽകുന്നു. കണ്ണൂരിന്റെ ജീവചരിത്രത്തിൽ ആറളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു മനോഹരമായ സ്ഥലമാണ് അമ്പലപ്പാറ. 1576 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള അമ്പലപ്പാറ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലമാണ്. വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വാച്ച് ടവറിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് നോക്കിയാൽ, നിങ്ങൾക്ക് സ്ഥലത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ഏതാണ്ട് ആസ്വദിക്കാനാകും. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ വന്യതയിലേക്ക് നമുക്ക് നോക്കാം. ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ 'കണ്ടെത്തലിന്' പിന്നിലെ രസകരമായ ഒരു കഥ ഈ സ്ഥലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൊളോണിയൽ ഭരണകാലത്ത് വന്യജീവി സങ്കേതം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ‘വാഴുന്നോർ’ ജന്മിമാരുടെ അധീനതയിലായിരുന്നു. ‘ഓടന്തോട് മലവാരം’ എന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ പേര്. എന്നാൽ താമസിയാതെ കുടുംബം തകർന്നു, തെക്കിൽ നിന്നുള്ള സമ്പന്നനായ കുഞ്ഞമ്മൻ ഹാജി 100 ഏക്കർ ഭൂമി വാങ്ങി, അത് വാഴുന്നോറിൽ നിന്ന് വനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. ഈ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തതോടെ 13,750 ഏക്കറിലധികം വരുന്ന നിബിഡ വനമേഖലയിലേക്കുള്ള ഏക വഴി കുഞ്ഞമ്മൻ ഹാജി അടച്ചു. പിന്നീട് ഹാജി പുറംലോകത്ത് നിന്ന് മറച്ചുവെച്ച വിശാലമായ കാടിനെക്കുറിച്ച് ആളുകൾ അജ്ഞരായി. 1971-ൽ കേരള സർക്കാർ ഈ ഭൂമി വെസ്റ്റിംഗ് ആൻഡ് അസൈൻമെന്റ് നിയമപ്രകാരം ഏറ്റെടുത്ത് നിക്ഷിപ്ത വനമാക്കി മാറ്റി. സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യവും പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യവും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആറളത്തെ വന്യജീവി സങ്കേതമായി വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു. തുടക്കത്തിൽ ഇത് വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് 1998-ൽ ഒരു പ്രത്യേക ഡിവിഷനിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. 40-45 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള മരങ്ങൾ, 15-30 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള, ഇടതൂർന്ന മരങ്ങളും ചെറുമരങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും നിറഞ്ഞ മരങ്ങളായിരുന്നു ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം. ഡിസംബർ-ജനുവരി മാസങ്ങളിൽ ആൽബട്രോസ് ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനം ചിത്രശലഭ നിരീക്ഷകർക്കും ജന്തുശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും പ്രത്യേക താൽപ്പര്യമാണ്. ഈ കാലയളവിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴയുടെ തീരത്തുകൂടി കടന്നുപോകുന്നു. കുടക്മല പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഇവ വയനാട്ടിലെ വനങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു മിനിറ്റിനുള്ളിൽ 40 മുതൽ 140 ആൽബട്രോസ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ നദി മുറിച്ചുകടന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. കേരള വനം വകുപ്പിന്റെയും മലബാർ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയുടെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ 2012 മാർച്ച് 11 ന് പൂർത്തിയാക്കിയ പതിമൂന്നാം സെൻസസിൽ പുതിയ ഇനം ഉൾപ്പെടെ 150 ഇനം പക്ഷികളെ കണ്ടെത്തി. കേരളത്തിൽ അപൂർവമായ പാണ്ടൻ വേഴാമ്പലിനെയും സെൻസസിൽ നാല് പ്രദേശങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തി. ഈ സർവേയിൽ ചരൽ കുരുവിയെ കണ്ടെത്തിയതോടെ ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയ മൊത്തം പക്ഷികളുടെ എണ്ണം 237 ആയി.

നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ദേവതയുടെ സങ്കല്പമാണ് തെയ്യം. 

കോലത്തുനാട്ടിലെ അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമാണ് തെയ്യം. കാവുകളിലും കോട്ടങ്ങളിലും തറവാട്ടുമുറ്റങ്ങളിലുമാണ് തെയ്യക്കോലങ്ങള്‍ കെട്ടി ആടുന്നത്. തുലാമാസം പത്തു മുതല്‍ ജൂണ്‍ അവസാനം വരെയാണ് തെയ്യക്കാലം. നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ദേവതയുടെ സങ്കല്പമാണ് തെയ്യം. 

തെയ്യത്തിന്റെ നൃത്തരൂപം തെയ്യാട്ടം എന്നും തെയ്യക്കോലം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മന്ത്രവാദം, തന്ത്രം, അനുഷ്ഠാനം, വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സമ്മിശ്രമാണ് ദിവ്യമായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന തെയ്യം. തെയ്യങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശിവഭൂതതി, കാളി, ചാമുണ്ഡി, ഗന്ധർവ്വൻ, യക്ഷി, നാഗം, ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ നായകന്മാർ എന്നിവരുടേതാണ്. അവരാണ് ദേവത.

 അഞ്ഞൂറോളം തെയ്യങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഏകദേശം നൂറ്റി ഇരുപതോളം തെയ്യങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വൃക്ഷാരാധന, പർവത ആരാധന, മാതൃ ആരാധന, പ്രേത ആരാധന, ശിവ- വൈഷ്ണവ ആരാധന തുടങ്ങി പലതും ആചാരങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ് തെയ്യങ്ങൾ. തെയ്യങ്ങൾ പുരാതന കാലത്തെ സാമൂഹിക ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ചരിത്രം പറയുന്നു.

 മിക്ക തെയ്യങ്ങളും കലകളോടും അനുഷ്ഠാനങ്ങളോടും ആരാധനയോടും ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ ഐക്യം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തിവികാരങ്ങളുടെ ഇടമാണ് തെയ്യക്കളം.

നാടോടി കലകൾക്ക് സമൂഹബോധം സ്ഥാപിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പല നാടൻ കലകളും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ആത്മപ്രകാശനത്തിനുള്ള മാർഗങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. വടക്കേ മലബാറിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള കലയാണ് തെയ്യം. കാസർകോട്, കണ്ണൂർ ജില്ലകളിലാണ് ഈ ആചാരം. പുരോഹിതേതര ആചാരങ്ങളോടെ ദൈവപ്രീതിക്കായി താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർ നടത്തുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ നൃത്തരൂപമാണ് തെയ്യം. 

തെയ്യം ദൈവത്തിന്റെ വാചിക രൂപമാണ്. ഓരോ സമുദായത്തിനും ചില വടികൾ കെട്ടാനുള്ള അവകാശം ദൈവം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന വിശ്വാസങ്ങളെ സങ്കീർണ്ണവും മനോഹരവുമായ മുഖഭാവങ്ങളും, ആഭരണങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളുമുള്ള രക്തവർണ്ണ വസ്ത്രങ്ങളും, ചെണ്ട, ചേങ്ങില, ഇലത്താളം, കരുംകുഴൽ, തകിൽ, ലാസ്യ താണ്ഡവ നൃത്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വാദ്യമേളങ്ങളും സമന്വയിക്കുന്ന ഒരു അതുല്യ കലാരൂപമാണ് തെയ്യം. ഒരുപാട് വർഷത്തെ പരിശീലനത്തിലൂടെ മാത്രമേ ഒരു നല്ല തെയ്യം കലാകാരനാകാൻ കഴിയൂ. തോറ്റം (പ്രാർത്ഥിച്ചു) തെയ്യത്തെ ഉണർത്തുന്ന പാട്ടാണ് തോറ്റംപാട്ട്. തോറ്റം പാട്ടുകളും (തോറ്റം പാട്ട്) അക്കാലത്തെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തെ സമർത്ഥമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാഹിത്യരൂപമാണ്. തോൽവി പാടുന്ന ചെറുപ്പക്കാരനെ പരാജിതൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ചില തെയ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്നലെ വെള്ളാട്ടം കെട്ടും.

ഓരോ തെയ്യങ്ങളുടെയും ഉത്ഭവത്തിനു പിന്നിൽ ദേശവും കാലവും അനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്ത ഐതിഹ്യങ്ങളുണ്ട്, കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രാദേശിക ആചാരങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ബ്രാഹ്മണ മേധാവിത്വമുള്ള ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ ആദിശങ്കരാചാര്യരുടെ കാലം മുതൽ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. തെയ്യങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ബ്രാഹ്മണമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഐതിഹ്യമേ ഉള്ളൂ എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ബ്രാഹ്മണർ കൂടുതലായി തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന കോലത്തുനാട്ടിലെ പയ്യന്നൂർ, പെരിംചെല്ലൂർ (തളിപ്പറമ്പ്) ക്ഷേത്രങ്ങൾ തെയ്യത്തിന്റെയും മറ്റ് അനുബന്ധ കലകളുടെയും വളർച്ചയെത്തുടർന്ന് ജനകീയമായി. പരശുരാമൻ കേരളീയ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് കളിയാട്ടം, പുറവേല, ദേവിയാട്ടം (തെയ്യം) എന്നിവ സൃഷ്ടിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പാണൻ, വേലൻ, വണ്ണാൻ എന്നീ ജാതിക്കാർക്ക് തെയ്യം കെട്ടിയാടാൻ അനുമതി നൽകി. ബ്രാഹ്മണരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഈ ജാതികൾ തെയ്യം രൂപീകരിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. നിരവധി സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ മേൽജാതിക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും തെയ്യം താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് മാത്രമായി സംവരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ജാതിവ്യവസ്ഥയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ തെയ്യത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ ജാതികൾ തമ്മിൽ ഇന്നുവരെ സംഘർഷമുണ്ടായിട്ടില്ല. എന്നാൽ തെയ്യത്തിലും അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലും വലിയ തോതിൽ ആര്യവൽക്കരണം നടന്നിട്ടുണ്ട്. കാവുകളുടെ പേരിൽ പോലും "ക്ഷേത്ര" നവീകരണം ഇന്ന് നടന്നിരിക്കുന്നു. ഇതായിരുന്നു തെയ്യക്കോലത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം.

വളപട്ടണം കളരിവാതുക്കൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ തെയ്യം, ഭഗവതിയുടെ തെയ്യം, നീലേശ്വരം മന്നൻപുറത്ത് കാവിൽ കലശം എന്നിവ ഇടവപ്പാതിയോടെ (ഏകദേശം ജൂൺ 15ന്) സമാപിക്കും. കാവ്, കൊറ്റം, താനം (സ്ഥാനം), അറ, പള്ളിയറ, മുണ്ട്യ, കഴകം എന്നിവയാണ് തെയ്യങ്ങൾ കെട്ടിയാടുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ. ആദ്യകാല സൈറ്റുകൾ മരങ്ങളുടെ വേരുകളായിരിക്കാം. പാലാ, ചെമ്പകം, ഇലഞ്ഞി തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ ഇപ്പോഴും സങ്കേതങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കാവുകളുടെ ഉത്ഭവം വൃക്ഷാരാധനയിൽ നിന്നാണ്. തെയ്യം കലാരൂപം അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വണ്ണാൻ, മലയൻ, അഞ്ഞൂട്ടൻ, മുന്നൂട്ടൻ, വേലൻ, ചിങ്കത്തൻ, മാവിലൻ, കോപ്പാളർ അല്ലെങ്കിൽ പുലയൻ സമുദായങ്ങളാണ്. തെയ്യങ്ങൾ മുഖഭാവങ്ങൾ, വേഷവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ പരസ്പരം വ്യത്യസ്തമാണ്. ഡിസൈനുകൾക്ക് നിറം നൽകുന്നതിന് അരിപ്പൊടിയും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശുദ്ധജലവും വെളിച്ചെണ്ണയും കലർന്ന നിറങ്ങൾ. അവതരണ രീതിയും പരിശീലന രീതിയും പ്രാദേശിക സംവിധാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.

മുഖഭാവങ്ങൾ, മുടി, വേഷവിധാനങ്ങൾ, വേഷവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അലങ്കാരങ്ങൾ തെയ്യത്തിന്റെ ഭാവം വൈവിധ്യവത്കരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. അതിനെ തല ചമയം, കാൽ ചമയം, അര ചമയം, കൈ ചമയം എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. ലോഹങ്ങളൊഴികെ, എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളും കലാകാരന്മാർ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. തെയ്യം നർത്തകർ എല്ലായ്പ്പോഴും പുരുഷന്മാരാണ്, കഴിവും പദവിയും പിതാവിൽ നിന്ന് മകനിലേക്ക് തലമുറതലമുറയായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത കുടുംബങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത ദേവതകളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഉണ്ടായിരിക്കും. സീസണിൽ, നർത്തകി ഒരു വിശുദ്ധ വ്യക്തിയാണ്, കൂടാതെ സസ്യാഹാരവും ബ്രഹ്മചര്യവും പാലിക്കുകയും മറ്റ് നിരവധി വ്യവസ്ഥകൾ നിറവേറ്റുകയും വേണം. എന്നിരുന്നാലും, സീസൺ അവസാനിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, അവൻ തന്റെ സാധാരണ ജോലിയിലേക്ക് മടങ്ങും, പലപ്പോഴും വളരെ വിനയാന്വിതനായി. മനുഷ്യർ വളരെയധികം വിലമതിക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങൾ ദൈവങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അർത്ഥമാക്കുന്നില്ല; അവർ വിലമതിക്കുന്നത് ശുദ്ധമായ ഹൃദയവും അവരുടെ ഉപദേശത്തെ സേവിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കാനുമുള്ള സന്നദ്ധതയാണ്. ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളിൽ ഉപദേശം തേടുന്നതാണ് മിക്ക ആളുകളെയും തെയ്യം സന്ദർശിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്; ഈ ശേഷിയിൽ നർത്തകി പ്രായോഗികവും താഴേത്തട്ടിലുള്ളതുമായ ഒറാക്കിൾ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു

 തിരുനെല്ലി മഹാ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം

ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളുടെ പ്രശാന്ത സുന്ദരമായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് പ്രകൃതി രമണീയമായ തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരക്കിന്റെ ലോകത്ത് നിന്നും ശാന്തിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് എന്നത് ഇവിടെ വരുമ്പോൾ അർത്ഥവത്താവുന്നു. വയനാട് വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രത്തിനു നടുക്കാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. വയനാട് ജില്ലയിലെ പ്രശസ്തമായ വിഷ്ണുക്ഷേത്രമാണ് തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം.ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളിലെ കമ്പമല, കരിമല എന്നിവയാല്‍ ചുറ്റപ്പെട്ട ക്ഷേത്രം സഹ്യമലാക്ഷേത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. രാത്രിയാകുന്തോറും മഞ്ഞ് പുൽകുന്ന ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ പൊതുവെ ജനസാന്ദ്രത കുറവാണ്. ജനസംഖ്യയില്‍ അധികവും ആദിവാസികളാണ്. അവരുടെ ആരാധനാ ക്ഷേത്രമായ ദൈവത്താർ മണ്ഡപം ക്ഷേത്രത്തിന് തൊട്ടടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് . ഭാരതത്തിലെ പ്രാചീനമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്. പുരാണങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രം ഹരിത ശോഭയോടെ തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നുണ്ട് ,നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുണ്ട്. കാലപ്പഴക്കം എത്രയെന്നു വരെ ഖണ്ഡിതമായി പറയാൻ ചരിത്ര പണ്ഡിതന്മാർക്ക് പോലും കഴിഞ്ഞട്ടില്ല. 962 നും 1019 നും ഇടയിലുള്ള കാലത്താണ് ക്ഷേത്രം നിര്‍മിച്ചത് എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ മഹാവിഷ്ണു ,ബ്രഹ്മാവ്, ,ഗണപതി തുടങ്ങിയവയാണ് . മുപ്പത് കരിങ്കല്‍ തൂണുകളാല്‍ താങ്ങി നിര്‍ത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ഒരു ഫർലോങ് അകലെയാണ് പാപനാശിനി അരുവി.ബ്രഹ്മഗിരി കുന്നുകളിൽ ജന്മമെടുത്ത് ഒഴുകി വരും പുണ്യനദിയാണിത് . ഈ അരുവിയിലെ പുണ്യജലത്തില്‍ മുങ്ങിക്കുളിച്ചാല്‍ എല്ലാ പാപങ്ങളില്‍ നിന്നും മോചിതരാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. പിതൃക്കള്‍ക്ക് ബലി അര്‍പ്പിക്കുന്നതിനാണ് കൂടുതലായും ആളുകള്‍ ഇവിടെ എത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തില്‍ നിന്നും ഉരുളന്‍ പാറക്കല്ലുകള്‍ക്കിടയിലൂടെ നടന്നുവേണം പാപനാശിനിയില്‍ എത്താന്‍. പോകുന്ന വഴിയ്ക്കാണ് പഞ്ചതീര്‍ത്ഥ കുളവും ഗുണ്ഡികാ ശിവക്ഷേത്രവും. തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലെ പടികള്‍ കടന്നെത്തുമ്പോഴാണ് പഞ്ചതീര്‍ത്ഥം. അഞ്ചുനദികളുടെ സംഗമസ്ഥലമാണ് പഞ്ചതീര്‍ത്ഥം എന്നാണ് വിശ്വാസം.തീര്‍ത്ഥക്കുളത്തിന് മദ്ധ്യഭാഗത്തായുള്ള പാറയില്‍ രണ്ട് കാലടി രൂപങ്ങള്‍ വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ തൃപ്പാദങ്ങളെ പ്രതീകാത്മകമായി ചിത്രീകരിച്ച് കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പത്മം എന്നീ രൂപങ്ങളും കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പാറയില്‍ നിന്നു കൊണ്ടായിരുന്നുവത്രേ മഹാവിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിന് ഉപദേശങ്ങള്‍ നല്‍കിയത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിളക്കുമാടം പ്രത്യേകം എടുത്തു പറയേണ്ടതാണ് .കിഴക്കുഭാഗത്ത് മുഴുവനായും തെക്ക് ഭാഗത്ത് അപൂർണ്ണമായ നിലയിലും 2 തവണ പണി പൂർത്തിയാക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും നടന്നില്ല. സിമൻറോ ചാന്തോ ഉപയോഗിക്കാതെ കരിങ്കൽ പാളികൾ പ്രത്യേകം അടുക്കി വച്ചാണ് നിർമ്മാണം. മൂലകളിൽ ഗണപതിവിഗ്രഹത്തിന്റെ കൊത്തുപണി, കാൽനട പാകിയ കരിങ്കൽ പാളികളിൽ എന്തൊക്കെയോ ലിപികളും കാണാം.

കരിങ്കൽപ്പാത്തിയാണ് മറ്റൊരു അത്ഭുതം. ക്ഷേത്രത്തിന് കിണറില്ല , 4 വശങ്ങളും മലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലാണീ ക്ഷേത്രം ഉള്ളത്.4 വശത്തും താഴ് വാരങ്ങളാണ്. ബലിക്കല്ല് നടയ്ക്ക് നേരെയല്ല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.ഒരു വശത്തേക്ക് മാറിയാനിൽക്കുന്ന രീതിയിൽ ആണ്. വർഷങ്ങൾ മുന്നേ ഒരു ആദിവാസിയുടെ തീവ്ര ആഗ്രഹമായിരുന്നത്രേ മരിക്കും മുൻപേ ക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്താൻ ,കൊടും കാടും താണ്ടി ദിവസങ്ങളോളം അലഞ്ഞ് അമ്പലനടയിൽ എത്തി തൊഴും നേരം ജാതി അയിത്തം മൂലം അകത്ത് കയറാനാകാതെ പുറമേ നിന്ന് നെഞ്ച് പൊട്ടി കരയുകയും ബലിക്കല്ല് അല്പം സ്വയമേ മാറി ദർശനം സിദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു പോന്നിരുന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

ദക്ഷിണ കാശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊട്ടിയൂർ

 കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം

കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് കൊട്ടിയൂർ. കൊട്ടിയൂർ വലിയ കുന്നുകളുടെ താഴ്‌വര എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊട്ടിയൂർ കേരളത്തിലെ 23-ാമത് വന്യജീവി സങ്കേതമാണ്. ബാവലിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന "ദക്ഷിണ കാശി" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രമാണ് കൊട്ടിയൂരിനെ പ്രശസ്തമാക്കുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 2 ശ്രീകോവിൽ ഉണ്ട്, ഒന്ന് "ഇക്കരെ" കൊട്ടിയൂർ മറ്റൊന്ന് "അക്കരെ" കൊട്ടിയൂർ. ബാവലി പുഴയുടെ രണ്ടു കരകളിൽ ആയാണ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്. രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും പ്രതിഷ്ഠ ശിവൻ ആണെങ്കിൽ, രണ്ടിടത്തും ആരാധിക്കുന്നത് ശിവലിംഗ വിഗ്രഹത്തെയാണ് . അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ (വൈശാകം മാസങ്ങളിൽ) മാത്രമേ തുറക്കുകയുള്ളൂ, ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം ജൂൺ-ജൂലൈ (വൈശാകം മാസങ്ങൾ) ഒഴികെ വർഷം മുഴുവനും തുറന്നിരിക്കും. 

പുരാതന കാലത്ത് കൊട്ടിയൂർ നിബിഡവനങ്ങളുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നുവെന്നും "കുരിചന്മാർ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന തദ്ദേശവാസികൾ അധിവസിച്ചിരുന്നതായും ചരിത്രം പറയുന്നു. മത്സ്യബന്ധനം, പശുവളർത്തൽ, നെൽകൃഷി എന്നിവയായിരുന്നു ഈ നാട്ടുകാരുടെ പ്രാഥമിക തൊഴിൽ. ഒരു ദിവസം ഒരു കുറിച്യൻ കാട്ടിലൂടെയുള്ള തന്റെ ദൈനംദിന യാത്രക്കിടെ , ഒരു പ്രത്യേക ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു കല്ലിൽ അമ്പ് മൂർച്ച കൂട്ടാൻ നിർത്തിയതായും, ഉടനെ തന്നെ കല്ലിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് രക്തം വരുന്നതായുംകണ്ടു. ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ ആ വ്യക്തി ഭയന്ന് ഓടുകയും "പടിഞ്ഞിട്ട ഇല്ലം" എന്ന പ്രശസ്തമായ ഇല്ലത്തിലെ മൂത്ത നമ്പൂതിരി കാരണവരുടെ പക്കൽ വിവരം പറയുകയും ചെയ്തു. ഇത് ഏതോ ദൈവിക ശക്തിയാൽ സംഭവിച്ചതാണെന്നും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ നമ്പൂതിരി അതിനാ യുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ അധികാരം കൈവശം വച്ചിരുന്ന മണ്ണന്തല നായർ പ്രമാണിയെ (അഞ്ജു വീട്ടുകാർ) അറിയിക്കുകയും അവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ രക്തസ്രാവം തടയാൻ നമ്പൂതിരി ആവശ്യമായ പാപമോചനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. വിപുലമായ ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടും നിലക്കാത്ത രക്തസ്രാവമാണ് ആ കല്ലിൽ നിന്നും വന്നിരുന്നത്. അപ്പോഴാണ് "തിയ്യ" സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഒരാൾ ഇളം തേങ്ങ ശിവന് നിവേദിച്ചതും ഇളം തേങ്ങയിൽ നിന്നുള്ള അമൃത് ഉപയോഗിച്ചത്തോടെ രക്തസ്രാവം നിലക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം പറയുന്നത് . അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിൽ ഇന്നും "തിയ്യ" സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള തീർത്ഥാടകർ വഴിപാടായി ഇളനീർ നാളികേരം കൊണ്ടുപോകുന്നത് ഇതിന്റെ ഭഗമായാണ്. ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന വാർഷിക ആഘോഷങ്ങൾ വിവിധ ജാതികളിൽപ്പെട്ട എല്ലാ ആളുകൾക്കും പ്രത്യേക പദവികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു എന്നത് വാസ്തവമാണ്. മൊത്തത്തിൽ, എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലെയും ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആഘോഷങ്ങൾ. മുളയും തെങ്ങിൻ ഇലയും കൊണ്ട് മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയ കുടിലുകൾ ഇവിടുത്തെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ് . ഷേത്രത്തിന് ശ്രീക്കോവിലോ ക്ഷേത്രം സാമൂച്ചയമോ ഒന്നും തന്നെയില്ല.മണിത്തറ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു തറയിലാണ് ശിവലിംഗം പ്രഖ്ധിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്.മണിത്തറ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് ബാവലിയിലെ കല്ലും മണ്ണും കൊണ്ടാണ്. ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഒരു കല്ലും പ്രതിഷ്ഠ ആയി വച്ചിരിക്കുന്നു. ഉത്സവങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട നാടാണ് കൊട്ടിയൂർ. മലയാളമാസമായ ഇടവത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന 28 ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം. ചോതി നാളിലെ നെയ്യാട്ടം (ഉത്സവം) ഉത്സവത്തിന്റെ തുടക്കവും മിഥുനമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിലെ തൃക്കലശാട്ട് ആചാരം ഉത്സവത്തിന്റെ സമാപനവും ആയി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. വേലയുടെയും പൂരത്തിന്റെയും ഭാഗമായ ഈ ഉത്സവം എല്ലാ മതസ്ഥരും ഒരേപോലെ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഉത്സവത്തിൽ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും ഒരേപോലെ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർ ഒരേസമയം ആചാരങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നില്ല. അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള സമയങ്ങളിൽ അവർ ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തിലെ പ്രധാന ആചാരപരമായ പരിപാടികളിലൊന്നാണ് എളനീർ വയ്പ്പ്, അതിൽ ഭക്തർ കൊണ്ടുവരുന്ന ഇളം നാളികേരം സ്വയംഭൂ ലിംഗത്തിന് (ശിവൻ) മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു.

ശേഖരിച്ച ഇളനീർ വെള്ളം മുഖ്യപൂജാരി വിഗ്രഹത്തിൽ ഒഴിക്കുന്നു ഈ ഇളനീരാട്ടത്തോടെയാണ് ദിവ്യോത്സവം സമാപിക്കുന്നത്. ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി രണ്ട് ആനകൾ ശിവന്റെയും പാർവതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഘോഷയാത്ര (എഴുന്നള്ളിപ്പ്) നടതുന്നുണ്ട്. ഘോഷയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം ആനകൾക്ക് ആനയൂട്ട് നൽകുകയും ഔപചാരിക യാത്രയയപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആനകൾ ദേവനെ വന്ദിച്ച് താളവാദ്യങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ തിരിച്ചുനടക്കുമ്പോൾ ഭക്തർ വൻതോതിൽ ആ ദർശനം കാണാൻ തടിച്ചുകൂടുന്നു. ബയോളജിസ്റ്റുകൾക്കും പ്രകൃതി കാഴ്ച്ചക്കാർക്കും പർവതാരോഹണക്കാർക്കും ഒരു അത്ഭുതകരമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടിയൂർ. നീണ്ടുനോക്കി, പാലു കാച്ചിമല, ചപ്പുമല, പന്ന്യാമല , കേളകം എന്നിവയെല്ലാം ഇക്കോ ടൂറിസത്തിന് അനുയോജ്യമായ ശാന്തമായ ഹരിത സ്ഥലങ്ങളാണ്. ഇവിടുത്തെ കാട് ശാന്തമാണ്, വൈവിധ്യമാർന്ന പക്ഷികളും ദേശാടന ചിത്രശലഭങ്ങളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖം "മാപ്പിള ബേ".

മാപ്പിള ബേ.

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖങ്ങളിലൊന്നാണ് മാപ്പിള ബേ.

നൂറ്റാണ്ടുകളായി അറബിക്കടലിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ലക്ഷ്യസ്ഥാനം. മാപ്പിള ബേ (മോപ്പില ബേ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ഫോർട്ട് സെന്റ് ആഞ്ചലോസിന് സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രശസ്തമായ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖമാണ്. കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലാണ് മാപ്പിള ഉൾക്കടൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ നിന്ന് 3 കിലോമീറ്റർ അകലെ ആയിക്കരയിലാണ് ഉൾക്കടൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നത് എളുപ്പമാണ്. 

മാപ്പിള ബേയിലെ പ്രകൃതിദത്ത തുറമുഖം ബോട്ട് സവാരിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു വാട്ടർ ഇൻലെറ്റാണ്. കണ്ണൂർ പട്ടണത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നായ ഇത് സെന്റ് ആഞ്ചലോ കോട്ടയ്ക്കും അറക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനും തൊട്ടടുത്തുള്ള ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രത്തിലാണ്.

അത്തരം സ്മാരകങ്ങളുടെ സാമീപ്യം കൂടുതൽ സന്ദർശകരെ കൊണ്ടുവരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഈ പ്രകൃതിദത്ത ബീച്ചിൽ ആധുനിക മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യ-നോർവേ സഹകരണ കരാറിന്റെ സഹായത്തോടെയാണ് തുറമുഖം നിർമിക്കുന്നത്. പുരാതനമായ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളും കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ഇപ്പോഴും മാപ്പിള ഉൾക്കടലിൽ കാണാം. 

കോലത്തിരി (രാജവംശം) കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ തുറമുഖവും കോലത്തുനാട് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിനായി ലക്ഷദ്വീപും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവുമായിരുന്നു മാപ്പിള ബേ. മാപ്പിള ഉൾക്കടൽ അതിന്റേതായ ഒരു കാഴ്ചാ സ്ഥലമാണെങ്കിലും, പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് തുല്യമായി ഇതിനെ കൊണ്ടുവരാൻ ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. തൊട്ടടുത്തുള്ള കണ്ണൂർ കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മതിൽ കടലിലേക്ക് നീളുന്നു. ഇത് പരുക്കൻ കടലിനെയും ഉൾനാടൻ വെള്ളത്തെയും വേർതിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ ബോട്ടുകൾക്ക് അകത്തേക്ക് വരാനും സുരക്ഷിതമായി നങ്കൂരമിടാനും കഴിയും. ഈ മതിൽ മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖത്തിനും മാപ്പിള തുറമുഖത്തിനും വളരെ നന്നായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ വല നന്നാക്കുന്നതും അവരുടെ മീൻപിടിത്തങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതും അടുക്കുന്നതും നോക്കി, ഉൾക്കടലിനു ചുറ്റുമുള്ള രസകരമായ ഒരു നടത്തമാണിത്. ബോട്ടുകൾ ഉൾക്കടലിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന സമയമാണ് ഏറ്റവും നല്ല സമയം. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ കച്ചവടം മറ്റൊരു രസകരമായ പ്രവർത്തനമാണ്. കൂടാതെ, മത്സ്യത്തിന്റെ ഗന്ധം അതിരുകടന്നതാണ്, കൂടാതെ ഈ സ്ഥലത്തിന് ഉദാരമായ മുഖംമൂടി ഉപയോഗിക്കാം. 

കടലിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മത്സ്യങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രാദേശിക മാർക്കറ്റ് ഇതിനോട് ചേർന്ന് ഉണ്ട്. കടുവ, കൊഞ്ച്, സ്രാവ് തുടങ്ങിയ മത്സ്യങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം. 

നൂറ്റാണ്ടുകളോളം  മലബാറിനെ വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇന്ന് തഴച്ചുവളരുന്ന മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖത്തിന്റെ തിരക്കേറിയ പ്രവർത്തനം തീരപ്രദേശത്തെ ഏറ്റെടുത്തു. അവഗണന മൂലമുണ്ടായ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം മാപ്പിള ഉൾക്കടൽ ഒരു പ്രാദേശിക മത്സ്യബന്ധന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ സജീവമായ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. ഇന്ത്യയും നോർവേയും തമ്മിൽ ഒപ്പുവച്ച വ്യാപാര ഉടമ്പടി സഹായത്തിനുള്ള വാതിലുകൾ തുറന്നു. വളരെ ആവശ്യമായ മേക്ക് ഓവർ അങ്ങനെ ഫിഷിംഗ് ഹാർബറിനെ രക്ഷിച്ചു.

 

വിനോദസഞ്ചാര സാധ്യതയുള്ള പ്രകൃതിരമണീയമായ പ്രദേശമാണ് മാപ്പിള ബേ. ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഇതൊരു മീൻപിടിത്ത തുറമുഖം എന്നതിലുപരി നമ്മുക്ക് കാണാൻ പറ്റിയ സ്ഥലമാണ്. കണ്ണൂർ തീരത്തെ വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മാപ്പിള ഉൾക്കടൽ ഇപ്പോൾ ഒരു പിക്നിക് സ്പോട്ടും ഫിഷിംഗ് ഹാർബറുമാണ്. കണ്ണൂർ കോട്ടയിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന മതിൽ പ്രക്ഷുബ്ധമായ കടലിനെ വേർതിരിക്കുന്നു, കടൽത്തീരത്ത് വെള്ളം വളരെ ശാന്തമാണ്. അറക്കൽ കൊട്ടാരം, സെന്റ് ആഞ്ചലോ കോട്ട എന്നിവ ബോട്ട് യാത്രയിൽ നിങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയും.