ദക്ഷിണ കാശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കൊട്ടിയൂർ

 കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം

കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ് കൊട്ടിയൂർ. കൊട്ടിയൂർ വലിയ കുന്നുകളുടെ താഴ്‌വര എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊട്ടിയൂർ കേരളത്തിലെ 23-ാമത് വന്യജീവി സങ്കേതമാണ്. ബാവലിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന "ദക്ഷിണ കാശി" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രമാണ് കൊട്ടിയൂരിനെ പ്രശസ്തമാക്കുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 2 ശ്രീകോവിൽ ഉണ്ട്, ഒന്ന് "ഇക്കരെ" കൊട്ടിയൂർ മറ്റൊന്ന് "അക്കരെ" കൊട്ടിയൂർ. ബാവലി പുഴയുടെ രണ്ടു കരകളിൽ ആയാണ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്. രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും പ്രതിഷ്ഠ ശിവൻ ആണെങ്കിൽ, രണ്ടിടത്തും ആരാധിക്കുന്നത് ശിവലിംഗ വിഗ്രഹത്തെയാണ് . അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ (വൈശാകം മാസങ്ങളിൽ) മാത്രമേ തുറക്കുകയുള്ളൂ, ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം ജൂൺ-ജൂലൈ (വൈശാകം മാസങ്ങൾ) ഒഴികെ വർഷം മുഴുവനും തുറന്നിരിക്കും. 

പുരാതന കാലത്ത് കൊട്ടിയൂർ നിബിഡവനങ്ങളുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നുവെന്നും "കുരിചന്മാർ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന തദ്ദേശവാസികൾ അധിവസിച്ചിരുന്നതായും ചരിത്രം പറയുന്നു. മത്സ്യബന്ധനം, പശുവളർത്തൽ, നെൽകൃഷി എന്നിവയായിരുന്നു ഈ നാട്ടുകാരുടെ പ്രാഥമിക തൊഴിൽ. ഒരു ദിവസം ഒരു കുറിച്യൻ കാട്ടിലൂടെയുള്ള തന്റെ ദൈനംദിന യാത്രക്കിടെ , ഒരു പ്രത്യേക ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു കല്ലിൽ അമ്പ് മൂർച്ച കൂട്ടാൻ നിർത്തിയതായും, ഉടനെ തന്നെ കല്ലിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് രക്തം വരുന്നതായുംകണ്ടു. ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ ആ വ്യക്തി ഭയന്ന് ഓടുകയും "പടിഞ്ഞിട്ട ഇല്ലം" എന്ന പ്രശസ്തമായ ഇല്ലത്തിലെ മൂത്ത നമ്പൂതിരി കാരണവരുടെ പക്കൽ വിവരം പറയുകയും ചെയ്തു. ഇത് ഏതോ ദൈവിക ശക്തിയാൽ സംഭവിച്ചതാണെന്നും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായ നമ്പൂതിരി അതിനാ യുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ അധികാരം കൈവശം വച്ചിരുന്ന മണ്ണന്തല നായർ പ്രമാണിയെ (അഞ്ജു വീട്ടുകാർ) അറിയിക്കുകയും അവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ രക്തസ്രാവം തടയാൻ നമ്പൂതിരി ആവശ്യമായ പാപമോചനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. വിപുലമായ ആചാരങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടും നിലക്കാത്ത രക്തസ്രാവമാണ് ആ കല്ലിൽ നിന്നും വന്നിരുന്നത്. അപ്പോഴാണ് "തിയ്യ" സമുദായത്തിൽ പെട്ട ഒരാൾ ഇളം തേങ്ങ ശിവന് നിവേദിച്ചതും ഇളം തേങ്ങയിൽ നിന്നുള്ള അമൃത് ഉപയോഗിച്ചത്തോടെ രക്തസ്രാവം നിലക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം പറയുന്നത് . അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിൽ ഇന്നും "തിയ്യ" സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള തീർത്ഥാടകർ വഴിപാടായി ഇളനീർ നാളികേരം കൊണ്ടുപോകുന്നത് ഇതിന്റെ ഭഗമായാണ്. ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന വാർഷിക ആഘോഷങ്ങൾ വിവിധ ജാതികളിൽപ്പെട്ട എല്ലാ ആളുകൾക്കും പ്രത്യേക പദവികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു എന്നത് വാസ്തവമാണ്. മൊത്തത്തിൽ, എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലെയും ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആഘോഷങ്ങൾ. മുളയും തെങ്ങിൻ ഇലയും കൊണ്ട് മാത്രം ഉണ്ടാക്കിയ കുടിലുകൾ ഇവിടുത്തെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ് . ഷേത്രത്തിന് ശ്രീക്കോവിലോ ക്ഷേത്രം സാമൂച്ചയമോ ഒന്നും തന്നെയില്ല.മണിത്തറ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു തറയിലാണ് ശിവലിംഗം പ്രഖ്ധിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്.മണിത്തറ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് ബാവലിയിലെ കല്ലും മണ്ണും കൊണ്ടാണ്. ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഒരു കല്ലും പ്രതിഷ്ഠ ആയി വച്ചിരിക്കുന്നു. ഉത്സവങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട നാടാണ് കൊട്ടിയൂർ. മലയാളമാസമായ ഇടവത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന 28 ദിവസത്തെ ഉത്സവമാണ് കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം. ചോതി നാളിലെ നെയ്യാട്ടം (ഉത്സവം) ഉത്സവത്തിന്റെ തുടക്കവും മിഥുനമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിലെ തൃക്കലശാട്ട് ആചാരം ഉത്സവത്തിന്റെ സമാപനവും ആയി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. വേലയുടെയും പൂരത്തിന്റെയും ഭാഗമായ ഈ ഉത്സവം എല്ലാ മതസ്ഥരും ഒരേപോലെ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഉത്സവത്തിൽ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും ഒരേപോലെ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർ ഒരേസമയം ആചാരങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നില്ല. അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള സമയങ്ങളിൽ അവർ ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ഈ ഉത്സവത്തിലെ പ്രധാന ആചാരപരമായ പരിപാടികളിലൊന്നാണ് എളനീർ വയ്പ്പ്, അതിൽ ഭക്തർ കൊണ്ടുവരുന്ന ഇളം നാളികേരം സ്വയംഭൂ ലിംഗത്തിന് (ശിവൻ) മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു.

ശേഖരിച്ച ഇളനീർ വെള്ളം മുഖ്യപൂജാരി വിഗ്രഹത്തിൽ ഒഴിക്കുന്നു ഈ ഇളനീരാട്ടത്തോടെയാണ് ദിവ്യോത്സവം സമാപിക്കുന്നത്. ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി രണ്ട് ആനകൾ ശിവന്റെയും പാർവതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഘോഷയാത്ര (എഴുന്നള്ളിപ്പ്) നടതുന്നുണ്ട്. ഘോഷയാത്രയ്ക്ക് ശേഷം ആനകൾക്ക് ആനയൂട്ട് നൽകുകയും ഔപചാരിക യാത്രയയപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആനകൾ ദേവനെ വന്ദിച്ച് താളവാദ്യങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ തിരിച്ചുനടക്കുമ്പോൾ ഭക്തർ വൻതോതിൽ ആ ദർശനം കാണാൻ തടിച്ചുകൂടുന്നു. ബയോളജിസ്റ്റുകൾക്കും പ്രകൃതി കാഴ്ച്ചക്കാർക്കും പർവതാരോഹണക്കാർക്കും ഒരു അത്ഭുതകരമായ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് കൊട്ടിയൂർ. നീണ്ടുനോക്കി, പാലു കാച്ചിമല, ചപ്പുമല, പന്ന്യാമല , കേളകം എന്നിവയെല്ലാം ഇക്കോ ടൂറിസത്തിന് അനുയോജ്യമായ ശാന്തമായ ഹരിത സ്ഥലങ്ങളാണ്. ഇവിടുത്തെ കാട് ശാന്തമാണ്, വൈവിധ്യമാർന്ന പക്ഷികളും ദേശാടന ചിത്രശലഭങ്ങളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.